Telefon: 690 936 501 (dr inż. Bogusław Madej)
Email: bmadej@atut-bm.pl ; biuro@atut-bm.pl
Opracował: dr inż. Bogusław Madej
Czy wiesz, że o tym, czy pieczywo i ciasta dotrą do sklepu w idealnym stanie, decyduje nie tylko praca piekarza i cukiernika, ale także pierwsze kilkadziesiąt minut transportu po wyjściu z pieca lub chłodni? W praktyce wielu właścicieli piekarni i cukierni traci część zysków na zwroty ze sklepów i reklamacje klientów, które wynikają z wyschniętego, zgniecionego lub zanieczyszczonego pieczywa. Dla małej firmy piekarniczej oznacza to konkretne straty finansowe, ryzyko utraty odbiorców hurtowych oraz pogorszenie opinii o marce, mimo że sama receptura produktu może być bardzo dobra. Jednocześnie kontrole organów nadzoru sanitarnego coraz częściej zwracają uwagę na warunki przewozu, a nie tylko na warunki produkcji wewnątrz zakładu.
Właściciel firmy transportowej lub piekarni, który organizuje dowozy do sklepów, musi więc brać pod uwagę nie tylko koszt trasy, ale także temperaturę, czas przewozu, rodzaj pojazdu oraz typ opakowań, jakie są stosowane do przewozu wypieków.
W tym artykule dowiesz się, jakie przepisy regulują transport pieczywa i wyrobów cukierniczych, jak dobrać pojazd i pojemniki, aby produkt zachował świeżość, jak planować czas i trasę przewozu, aby ograniczyć ryzyko utraty jakości, a także jak przeszkolić kierowcę i zadbać o dokumentację higieniczną. Po przeczytaniu tego przewodnika będziesz potrafił zaplanować codzienne rozwozy tak, aby zminimalizować reklamacje sklepów i klientów, przejść kontrolę sanepidu bez stresu oraz wykorzystać transport jako realny element przewagi konkurencyjnej.
Stan prawny na dzień 6 stycznia 2026 roku.
Z perspektywy właściciela piekarni, cukierni lub firmy transportowej najważniejszym aktem krajowym jest ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia z dnia 25 sierpnia 2006 roku, która określa wymagania i procedury niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa żywności na każdym etapie obrotu, w tym podczas transportu. Ustawa ta wdraża zasady zawarte w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002, zgodnie z którym odpowiedzialność za bezpieczeństwo żywności spoczywa przede wszystkim na przedsiębiorstwie sektora spożywczego, a więc także na podmiocie organizującym przewóz pieczywa i wyrobów cukierniczych. W praktyce oznacza to, że jeśli towar ulegnie zanieczyszczeniu lub zepsuciu w trakcie transportu, przedsiębiorca nie może tłumaczyć się wyłącznie winą kierowcy, lecz musi udowodnić, że wdrożył i nadzorował odpowiednie procedury higieniczne.
Na poziomie unijnym kluczowe znaczenie ma rozporządzenie (WE) nr 852/2004 w sprawie higieny środków spożywczych, które ustanawia ogólne wymagania higieny dla wszystkich przedsiębiorstw sektora spożywczego, obejmując cały łańcuch produkcji i dystrybucji żywności. W załączniku II do tego rozporządzenia zamieszczono szczegółowe wymagania odnoszące się do pomieszczeń, sprzętu, transportu, przechowywania i higieny personelu, które należy uwzględnić przy projektowaniu systemu HACCP i procedur GHP/GMP w piekarni lub cukierni. Rozporządzenie 852/2004 nie odnosi się wyłącznie do żywności wysoko ryzykownej, ale do wszystkich środków spożywczych, w tym do pieczywa i ciast, co oznacza, że przewóz chleba bez odpowiednich pojemników i w zabrudzonym pojeździe jest traktowany jako naruszenie prawa żywnościowego.
Dodatkowo do warunków przewozu odnosi się ustawa o jakości handlowej artykułów rolno‑spożywczych z dnia 21 grudnia 2000 roku, która wymaga, aby transport nie powodował pogorszenia jakości handlowej wyrobów rolno‑spożywczych, w tym pieczywa. Zgodnie z przywoływaną w literaturze branżowej interpretacją art. 9 tej ustawy warunki transportu muszą być tak dobrane, aby nie zmieniała się jakość artykułów żywnościowych, co w praktyce oznacza konieczność ochrony pieczywa przed zawilgoceniem, wysychaniem, zgnieceniem i zanieczyszczeniem. Jeśli sklep detaliczny odrzuca dostawę z powodu uszkodzeń mechanicznych bochenków lub zdeformowanych ciast, może to zostać potraktowane jako dostarczenie towaru niespełniającego parametrów jakości handlowej, a tym samym naruszenie przepisów.
Załącznik II do rozporządzenia (WE) nr 852/2004 stanowi, że środki transportu i pojemniki używane do przewozu żywności muszą być utrzymywane w czystości i w dobrym stanie technicznym oraz zaprojektowane w sposób umożliwiający skuteczne mycie i dezynfekcję. Pojemniki stosowane do przewozu nie mogą być używane do transportu innych produktów, jeżeli mogłoby to prowadzić do zanieczyszczenia środków spożywczych, a w przypadku przewozu różnych grup żywności lub towarów nieżywnościowych muszą być zapewnione skuteczne metody ich rozdzielenia. Rozporządzenie wskazuje również, że tam, gdzie jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne, środki transportu muszą umożliwiać utrzymanie odpowiedniej temperatury i kontrolowanie jej w czasie przewozu, co ma szczególne znaczenie przy wyrobach cukierniczych z kremem, masą śmietanową lub świeżymi owocami.
Pieczywo tuż po wypieczeniu nadal odparowuje wodę, a jego miękisz i skórka stabilizują strukturę, dlatego decyzja o tym, kiedy załadować chleb lub bułki na samochód, ma bezpośredni wpływ na świeżość po dotarciu do sklepu. Zbyt szybkie zamknięcie gorącego pieczywa w szczelnych pojemnikach prowadzi do kondensacji pary wodnej na powierzchni wypieków, rozmiękczenia skórki oraz przyspieszenia rozwoju mikroorganizmów na powierzchni. Zbyt późne załadunki, przy jednoczesnym braku ochrony przed przeciągami i wysychaniem, powodują natomiast nadmierną utratę wilgoci i wyraźne twardnienie miękiszu zanim produkt trafi do pierwszego klienta. Idealna organizacja polega na tym, aby po krótkim, kontrolowanym okresie studzenia w hali produkcyjnej, pieczywo trafiło do przewiewnych pojemników transportowych, które następnie jak najszybciej są ładowane do pojazdu chroniącego przed warunkami atmosferycznymi, ale bez gwałtownego schładzania lub przegrzewania.
Różne rodzaje pieczywa wymagają odmiennego podejścia do rozkładu trasy i czasu transportu, mimo że przepisy higieniczne są wspólne dla wszystkich kategorii. Pieczywo pszenne o lekkiej strukturze szybciej traci wodę i jest bardziej podatne na zgniecenie, dlatego wymaga delikatniejszego ułożenia w pojemnikach i krótszych tras z mniejszą liczbą przeładunków. Pieczywo żytnie i mieszane jest zwykle bardziej odporne na odkształcenia i wolniej się starzeje, co pozwala na dłuższy czas przewozu, jednak także tutaj nie można dopuścić do zawilgocenia i kontaktu z zanieczyszczeniami z pojazdu. W praktyce menedżer floty piekarni powinien planować trasę tak, aby najbardziej delikatne produkty trafiały w pierwszej kolejności do odbiorców, a mniej wrażliwe wypieki mogły być dostarczane w końcowej części rozwozu, przy zachowaniu tej samej dyscypliny higienicznej.
W przypadku wyrobów cukierniczych kluczowe jest rozróżnienie między produktami transportowanymi w warunkach otoczenia a wyrobami wymagającymi chłodniczego łańcucha dostaw, takimi jak torty z kremem śmietanowym, ciasta z masą serową czy deserki na bazie śmietany. Rozporządzenie 852/2004 nakazuje, aby środki spożywcze były przechowywane i transportowane w odpowiedniej temperaturze, która nie zagraża ich bezpieczeństwu, a przedsiębiorstwo powinno mieć możliwość monitorowania i dokumentowania temperatury w trakcie przewozu.
Dla delikatnych tortów i ciast kremowych w praktyce oznacza to konieczność użycia izotermicznych pojemników lub pojazdów chłodniczych oraz wyposażenia ich w termometry z możliwością odczytu i zapisu parametrów temperatury. W małej cukierni może to być rozwiązane poprzez stosowanie przenośnych pojemników termoizolacyjnych z wkładami chłodniczymi, o ile trasa jest krótka, a temperatura wewnątrz pojemnika utrzymuje się w bezpiecznym zakresie przez cały czas przewozu.
Pozostałe wyroby cukiernicze, takie jak drożdżówki, słodkie bułki czy ciasteczka kruche, mogą być zwykle przewożone w temperaturze otoczenia, pod warunkiem właściwej ochrony przed słońcem, przeciągami, wilgocią i zanieczyszczeniami. W ich przypadku głównym ryzykiem jest zgniecenie struktury, sklejenie się produktu w wyniku kondensacji pary wodnej oraz przenoszenie zapachów z innych towarów w pojeździe, jeśli przewozi się różne grupy produktów jednocześnie. Dlatego przedsiębiorca musi dopasować rozwiązania transportowe do konkretnego asortymentu, zamiast traktować wszystkie wypieki jako jedną kategorię logistyczną, co jest częstą przyczyną reklamacji po stronie dużych odbiorców detalicznych i sieci sklepów.
Zgodnie z praktycznymi wytycznymi wynikającymi z rozporządzenia 852/2004 oraz interpretacji organów sanitarnych, pojemniki i środki transportu przeznaczone do przewozu żywności powinny być wykonane z materiałów gładkich, nienasiąkliwych i łatwych do mycia oraz dezynfekcji. Z punktu widzenia piekarni i cukierni oznacza to, że standardem jest używanie pojazdów o zabudowie zamkniętej, w których podłoga i ściany są wykonane z materiałów możliwie najlepiej odpornych na zabrudzenia mąką, okruchami i tłuszczem oraz odpornych na regularne mycie wodą i środkami czyszczącymi. Niedopuszczalny jest przewóz pieczywa w otwartym bagażniku, na odkrytych przyczepach czy w skrzyni razem z materiałami budowlanymi lub chemikaliami, nawet jeśli produkty są teoretycznie zapakowane, ponieważ stwarza to ryzyko zanieczyszczenia i może skutkować poważnymi sankcjami podczas kontroli sanepidu.
W praktyce dobrze zorganizowana piekarnia inwestuje w lekkie samochody dostawcze typu furgon lub specjalistyczne zabudowy z prowadnicami na regały piekarnicze, które umożliwiają szybki załadunek i rozładunek bez konieczności ręcznego przekładania skrzynek. Ułatwia to utrzymanie czystości, ponieważ podłoga pojazdu nie jest zasypana okruchami, a same skrzynie można szybko wyjąć i umyć w zmywarce przemysłowej lub dedykowanej myjni. Dobrze zaprojektowana zabudowa ogranicza również ryzyko przewrócenia się pojemników podczas hamowania lub wchodzenia w zakręty, co ma duże znaczenie dla zachowania kształtu tortów oraz bochenków krojonych do sprzedaży w opakowaniach foliowych.
Pojazd używany do przewozu żywności powinien zostać zgłoszony do powiatowej stacji sanitarno‑epidemiologicznej i, w zależności od sytuacji, podlega zatwierdzeniu lub wpisowi do rejestru zakładów sektora spożywczego. W praktyce pracownik sanepidu ocenia, czy konstrukcja i stan techniczny pojazdu umożliwiają utrzymanie odpowiedniego poziomu higieny, czy materiały są możliwe do mycia, a także czy przedsiębiorca posiada procedury mycia i dezynfekcji oraz grafiki sprzątania. Dla właściciela piekarni oznacza to konieczność zaplanowania miejsc, gdzie pojazd będzie myty, jakie środki chemiczne zostaną zastosowane, jak często będzie prowadzona dezynfekcja oraz w jaki sposób będzie dokumentowane wykonanie tych czynności, np. poprzez karty mycia pojazdów podpisywane przez kierowcę.
Systematyczne mycie i dezynfekcja środka transportu ma bezpośredni wpływ na świeżość i bezpieczeństwo pieczywa oraz ciast, ponieważ ogranicza rozwój mikroorganizmów na powierzchniach, które mogą następnie przenosić się na produkty lub ich opakowania. Z punktu widzenia HACCP każdy środek transportu żywności powinien być ujęty jako punkt kontrolny, z określonymi parametrami częstotliwości mycia, dopuszczalnego poziomu zabrudzeń oraz sposobu postępowania w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, takich jak wycieki, zapachy czy obecność szkodników. Dobrą praktyką jest powiązanie grafiku mycia pojazdów z harmonogramem przeglądów technicznych i kontroli szczelności nadwozia, ponieważ przecieki w dachu czy nieszczelne drzwi mogą szybko doprowadzić do zamoczenia pojemników i pogorszenia jakości przewożonego pieczywa.
Praktyka branżowa oraz wytyczne producentów wyposażenia wskazują, że do transportu pieczywa i wyrobów cukierniczych stosuje się przede wszystkim specjalne skrzynie plastikowe lub druciane, regały wózkowe kompatybilne z piecami oraz pojemniki z tworzyw sztucznych posiadające atest dopuszczający kontakt z żywnością. Pojemniki te muszą być na tyle wytrzymałe, aby zabezpieczać pieczywo przed zgnieceniem, a jednocześnie zapewniać odpowiednią wentylację, która umożliwia odprowadzanie pary wodnej z gorących wypieków i zmniejsza ryzyko kondensacji wilgoci. Do wyrobów cukierniczych wrażliwych na uszkodzenia mechaniczne, takich jak torty piętrowe czy ciastka z dekoracją, stosuje się najczęściej dedykowane pudła kartonowe z wkładkami stabilizującymi lub pojemniki z tworzywa z indywidualnymi gniazdami dla każdego wyrobu. W każdym przypadku materiał opakowania musi spełniać wymagania dotyczące kontaktu z żywnością wynikające z rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 oraz odpowiadających mu krajowych regulacji.
Rozporządzenie 852/2004 podkreśla, że wszystkie sprzęty mające kontakt z żywnością muszą być regularnie czyszczone i – w razie potrzeby – dezynfekowane, co w praktyce oznacza konieczność wdrożenia procedur mycia skrzynek, wózków i pojemników transportowych. Właściciel piekarni powinien zapewnić odpowiednie zaplecze techniczne, np. myjnię skrzynek lub zlew z dostępem do ciepłej i zimnej wody oraz środków myjących, a także harmonogram, który gwarantuje, że pojemniki wracające z trasy są systematycznie myte przed ponownym użyciem. Brak takiego systemu szybko prowadzi do gromadzenia się zabrudzeń organicznych, co sprzyja namnażaniu się bakterii i pleśni, a kontrole sanitarne traktują to jako poważne naruszenie higieny transportu żywności.
Oprócz samego wyboru materiału pojemników kluczowy jest sposób układania pieczywa i wyrobów cukierniczych w skrzyniach oraz ich mocowanie w pojeździe, tak aby podczas hamowania czy przyspieszania nie dochodziło do przesuwania i przewracania się ładunku. Drobne pieczywo i bułki luźne wymagają stosowania pojemników o odpowiedniej głębokości, aby przy wstrząsach nie wypadały poza pojemnik i nie obijały się o pokrywy lub ściany pojazdu, co często prowadzi do ich odrzucenia przez sklep ze względu na uszkodzony wygląd. W przypadku tortów i ciast w opakowaniach jednostkowych najważniejsze jest, aby nie piętrować pudeł powyżej wysokości zalecanej przez producenta opakowań oraz stosować system blokowania skrzynek i wózków, który uniemożliwia ich przesuwanie się po podłodze pojazdu.
Ważnym elementem jest również rozdzielenie produktów o silnym zapachu, np. pieczywa czosnkowego czy wyrobów z dużą ilością przypraw, od ciast kremowych i produktów o delikatnym profilu smakowym, ponieważ w zamkniętej przestrzeni zapachy łatwo się przenoszą i mogą wpływać na odbiór organoleptyczny wyrobów przez klientów. Rozporządzenie 852/2004 wymaga skutecznego rozdzielenia różnych rodzajów żywności w środkach transportu, jeśli brak takiego rozdzielenia mógłby prowadzić do zanieczyszczenia, co obejmuje również przenikanie zapachów i alergenów. Przykładowo, bułki z sezamem lub orzechami powinny być przewożone w osobnych pojemnikach i tak rozmieszczone, aby okruchy nie przedostawały się do skrzynek z produktami deklarowanymi jako bez dodatku tych alergenów, ponieważ może to być traktowane jako poważne naruszenie oznakowania i bezpieczeństwa zdrowotnego.
Rozporządzenie 852/2004 nie narzuca jednej konkretnej temperatury dla wszystkich wyrobów piekarniczych i cukierniczych, ale wymaga, aby były one przewożone w warunkach, które nie zagrażają ich bezpieczeństwu ani jakości. Dla typowego pieczywa pszennego i żytniego, dostarczanego do sklepów w ciągu kilku godzin od wypieku, zazwyczaj wystarczają warunki temperatury otoczenia, pod warunkiem ochrony przed działaniem bezpośredniego słońca, opadami oraz przeciągami, które mogą przyspieszyć wysychanie. Znacznie bardziej restrykcyjne podejście jest konieczne przy wyrobach zawierających kremy, bitą śmietanę, świeże owoce lub masy na bazie nabiału, które zgodnie z zasadami dobrej praktyki higienicznej powinny być transportowane w warunkach chłodniczych, często z utrzymaniem temperatury zbliżonej do tej używanej w chłodni zakładowej.
Z punktu widzenia przedsiębiorcy bardzo ważne jest, aby zasady te zostały opisane w dokumentacji HACCP i GHP/GMP jako wymagania dotyczące utrzymania łańcucha chłodniczego oraz dopuszczalnego czasu przebywania produktów poza chłodnią. W praktyce oznacza to np. określenie maksymalnego czasu załadunku tortów z chłodni do pojazdu wyposażonego w agregat chłodniczy lub pojemniki termoizolacyjne, a także wskazanie, jak należy postąpić w przypadku awarii agregatu podczas trasy. Dobrą praktyką jest również wyposażenie kierowcy w termometr do szybkiego pomiaru temperatury w komorze ładunkowej i w pojemnikach, aby mógł on reagować, jeśli warunki transportu zaczną odbiegać od ustalonych parametrów bezpieczeństwa.
Z logistycznego punktu widzenia utrzymanie świeżości pieczywa i ciast w transporcie jest w dużej mierze zależne od planowania kolejności dostaw, tak aby czas od wyjścia produktu z pieca lub chłodni do momentu wyłożenia na półkę sklepową był jak najkrótszy. Najbardziej wrażliwe produkty, takie jak ciasta z kremem i luksusowe torty, powinny być dostarczane na początkowych etapach trasy, szczególnie w miesiącach letnich, natomiast pieczywo pakowane i mniej wrażliwe wyroby mogą być rozwożone w dalszej części przejazdu. Jeżeli piekarnia obsługuje zarówno sklepy detaliczne, jak i odbiorców gastronomicznych (np. hotele, restauracje), warto rozważyć podział tras na odrębne linie dla produktów wysoko ryzykownych i standardowego pieczywa, co ułatwia kontrolę temperatury oraz rozdzielenie asortymentu.
Dobrze zaplanowana trasa ogranicza również liczbę otwarć drzwi pojazdu, co ma znaczenie w przypadku zabudów chłodniczych, ponieważ każde otwarcie wpływa na wzrost temperatury i może skracać dopuszczalny czas przewozu produktów wrażliwych. Zastosowanie prostych narzędzi – od papierowych grafików po podstawowe systemy telematyczne – pozwala na bieżące korygowanie kolejności dostaw w razie opóźnień, korków lub nagłych zamówień, bez konieczności kompromisów w zakresie bezpieczeństwa żywności. Właściciel firmy transportowej lub piekarni, który potrafi połączyć wymagania higieniczne z efektywnym planowaniem trasy, osiąga nie tylko niższe koszty paliwa, ale także mniejszą liczbę reklamacji oraz lepsze relacje z odbiorcami hurtowymi, co w dłuższej perspektywie przekłada się na stabilne kontrakty.
W świetle ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz zasad systemu HACCP kierowca realizujący dowóz pieczywa i wyrobów cukierniczych nie jest wyłącznie osobą odpowiedzialną za prowadzenie pojazdu, ale również za utrzymanie właściwych warunków higienicznych i reagowanie na nieprawidłowości. Oznacza to konieczność przeszkolenia kierowcy z zakresu podstaw higieny żywności, zasad postępowania z pojemnikami, procedur mycia pojazdu, a także rozpoznawania sytuacji, w których towar może stać się niebezpieczny dla konsumenta, np. w razie awarii agregatu chłodniczego. W codziennej praktyce dobrze wyszkolony kierowca kontroluje stan czystości skrzynek, zwraca uwagę na zapachy i obecność zanieczyszczeń w komorze ładunkowej oraz zgłasza wszelkie nieprawidłowości do osoby odpowiedzialnej za jakość w piekarni lub cukierni.
Dodatkowo kierowca powinien być świadomy, że jego zachowanie podczas załadunku i rozładunku wpływa na bezpieczeństwo produktów, dlatego musi przestrzegać zasad dotyczących higieny osobistej, w tym stosowania odzieży roboczej, ochrony włosów oraz zakazu palenia tytoniu i spożywania posiłków w strefie ładunkowej. Rozporządzenie 852/2004 wskazuje, że personel mający kontakt z żywnością powinien być odpowiednio przeszkolony w zakresie higieny, co obejmuje również kierowców obsługujących środki transportu według przyjętej definicji przedsiębiorstwa sektora spożywczego. W praktyce wielu przedsiębiorców zapomina o kierowcach w kontekście szkoleń higienicznych, co później wychodzi na jaw podczas kontroli sanitarnej, gdy organ nadzoru żąda okazania dokumentacji potwierdzającej szkolenia dla wszystkich pracowników mających wpływ na bezpieczeństwo żywności.
System HACCP w piekarni lub cukierni powinien uwzględniać transport jako etap mogący wpływać na bezpieczeństwo i jakość wyrobów, nawet jeśli jest on realizowany na krótkich trasach lokalnych. W dokumentacji należy opisać m.in. sposób przygotowania pojazdu do załadunku, wymagania dotyczące rodzaju i czystości pojemników, zasady rozdzielenia różnych grup produktów, a także procedury monitorowania temperatury w przypadku przewozu wyrobów wrażliwych. Dodatkowo dobrze jest wdrożyć proste formularze, takie jak:
W przypadku wyrobów cukierniczych wymagających chłodzenia coraz częściej stosuje się elektroniczne rejestratory temperatury, które zapisują parametry w trakcie całej trasy, co jest dużym ułatwieniem podczas kontroli lub rozpatrywania reklamacji odbiorców hurtowych. Taki rejestrator może być powiązany z systemem telematycznym pojazdu lub mieć formę niezależnego urządzenia umieszczonego w komorze ładunkowej, którego dane są okresowo odczytywane i archiwizowane wraz z dokumentacją HACCP. Dobrze prowadzona dokumentacja nie tylko ułatwia spełnienie wymagań sanepidu i inspekcji jakości handlowej, ale także stanowi silny argument w sporach z kontrahentami, gdy trzeba wykazać, że piekarnia lub cukiernia dołożyła należytej staranności w zakresie utrzymania świeżości i bezpieczeństwa wyrobów podczas transportu.
Po przeczytaniu tego artykułu powinieneś podjąć następujące kroki, aby uporządkować transport pieczywa i wyrobów cukierniczych w swojej firmie.
Najprostszym i jednocześnie bardzo skutecznym sposobem na poprawę świeżości pieczywa i wyrobów cukierniczych po dostawie jest traktowanie transportu jako integralnej części procesu produkcyjnego, a nie tylko kosztu logistycznego. Jeśli od początku zaplanujesz harmonogram wypieku, studzenia, pakowania i rozwozu w jednym spójnym schemacie, z uwzględnieniem wymagań prawnych oraz możliwości technicznych pojazdów, szybko zauważysz mniejszą liczbę reklamacji, lepsze opinie klientów oraz stabilniejszą współpracę z odbiorcami hurtowymi, co w praktyce przekłada się na wyższy zysk i większe bezpieczeństwo prawne Twojej działalności.
#TransportPieczywa #WyrobyCukiernicze #BezpieczeństwoŻywności #PrawoŻywnościowe #HACCP #Sanepid #LogistykaŻywności #ŚwieżośćTowaru #TSL #Piekarnia